Opinia Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 24 lutego 2026 r. w przedmiocie projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów (B967)

OPINIA
KRAJOWEJ RADY SĄDOWNICTWA
z dnia 24 lutego 2026 r.

w przedmiocie projektu rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów

Krajowa Rada Sądownictwa, po zapoznaniu się z projektem rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów, przedstawionym przy piśmie Sekretarza Stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości z 5 lutego 2026 r. (znak: DL-IV.460.11.2026), ocenia go pozytywnie, zgłaszając poniższą uwagę.
W uzasadnieniu projektu wskazano, że w ustawie budżetowej na rok 2026 z dnia 9 stycznia 2026 r. (Dz. U. poz. 62), w części 15 Sądy powszechne zostały zabezpieczone środki na zwiększenie funduszu wynagrodzeń pracowników jednostek sądownictwa, w tym asystentów sędziów, o 3%, w związku z ustaleniem wysokości średniorocznego wskaźnika wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej na rok 2026 na poziomie 103%.
Powyższy stan rzeczy powoduje konieczność podniesienia dolnych i górnych kwot wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów.
W § 2 przedstawionego projektu proponuje się ustalenie wynagrodzenia zasadniczego asystentów sędziów: na stanowisku asystenta sędziego od 6700 zł do 8240 zł; na stanowisku starszego asystenta sędziego w wysokości od 8240 zł do 9270 zł.
W wielu sądach, szczególnie wielkomiejskich, poważnym problemem jest niedostateczna liczba asystentów sędziego. Zgodnie z założeniami towarzyszącymi prowadzaniu tego zawodu 20 lat temu, asystenci sędziów, z uwagi na obowiązujące w tym względzie regulacje prawne, odciążają sędziów w sposób mogący istotnie wpłynąć na poprawę wskaźników statystycznych1. Głównym zadaniem asystentów sędziów jest sporządzanie projektów orzeczeń oraz ich uzasadnianie. Rozszerzenie zadań asystentów sędziów nastąpiło wraz ze zmianą, wprowadzoną z dniem 8 października 2019 r. Wszedł w życie art. 47² § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym w zakresie czynności przewodniczącego, zarządzenia może również wydawać asystent sędziego, za wyjątkiem zarządzenia o zwrocie pisma procesowego, w tym pozwu. Przepis ten daje asystentom istotną kompetencję do samodzielnego dokonywania czynności sądowych adresowanych do stron a w konsekwencji może stanowić znaczące wsparcie sędziów w procesie zarządzania referatem i przygotowywania spraw do rozstrzygnięcia.
Bez wątpienia wynagrodzenia asystentów sędziów nie zachęcają do podjęcia tego rodzaju pracy. Warto zauważyć, że wynagrodzenie minimalne aktualnie wynosi 4806 zł.
Sądy powszechne wciąż borykają się z problemami z obsadzeniem wolnych etatów oraz dużą rotacją asystentów sędziów. Problemy te wynikają z braku realnej ścieżki i możliwości awansu oraz złych warunków pracy i płacy. Problemy te pogłębia również ciągła niepewność co do wzrostu wynagrodzeń, uzależnionego jedynie od arbitralnej decyzji aktualnie rządzących, a nie od obiektywnych czynników ekonomicznych, takich jak np. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej.
W ocenie Krajowej Rady Sądownictwa podwyższenie wynagrodzeń asystentów sędziego jedynie o 3 % jest niewystarczające i niekonkurencyjne względem możliwość zatrudnienia w sektorze prywatnym, szczególnie z uwagi na wysokie wymagania stawiane kandydatom do tego zawodu oraz wysokie obciążenie pracą i brak perspektywicznej ścieżki rozwoju zawodowego.
Krajowa Rada Sądownictwa, uważa takie rozwiązanie za nieuzasadnione. Poziom i dynamika procesów inflacyjnych oraz wynikający z nich znaczny wzrost kosztów utrzymania sprawiają, że § 2 projektowanego rozporządzenia nie przystaje do aktualnych warunków ekonomicznych.

Kompletna wersja elektroniczna powyższego dokumentu jest dostępna w formacie PDF

WP.420.11.2026